Ra cơ chế đặc thù về đất đai, Quốc hội đang tạo tiền lệ lập pháp nguy hiểm

Không chỉ chạy trước Bộ luật Hình sự, Nghị quyết 29/2026 còn mở ra một cơ chế miễn trừ trách nhiệm hình sự quá rộng. [1]

Cơ chế này cũng giống với định hướng sửa đổi Bộ luật Hình sự mà Bộ Công an công bố lấy ý kiến từ ngày 17/4/2026 đến ngày 7/5/2026. [2][3] Điểm khác biệt nằm ở chỗ một bên đã là những quy định cụ thể và đã có hiệu lực, còn một một bên chỉ mới là đề xuất chung chung.

Điều đáng ngại là, những quy định cụ thể ở Nghị quyết 29/2026 cũng mơ hồ không kém những đề xuất chung chung ở dự thảo chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự.

Chuỗi bài Ra cơ chế đặc thù về đất đai, Quốc hội đang tạo tiền lệ lập pháp nguy hiểm

Ra cơ chế đặc thù về đất đai, Quốc hội đang tạo tiền lệ lập pháp nguy hiểm – Kỳ 1: Nghị quyết chạy trước Bộ luật Hình sự

Nghị quyết 29/2026 như một văn bản về cơ chế, chính sách đặc thù trong xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. Tuy nhiên, nghị quyết này đã chạm trực tiếp vào nền móng của Bộ luật Hình sự và đe dọa trật tự pháp luật hiện hành.

Ra cơ chế đặc thù về đất đai, Quốc hội đang tạo tiền lệ lập pháp nguy hiểm – Kỳ 2: Nhiều kẽ hở cho sai phạm

Không chỉ chạy trước Bộ luật Hình sự, Nghị quyết 29/2026 còn mở ra một cơ chế miễn trừ trách nhiệm hình sự quá rộng.

Giải thích như không giải thích

Ở Nghị quyết 29/2026, những cơ chế đặc thù về trách nhiệm hình sự (TNHS) như tạm hoãn truy cứu TNHS, miễn TNHS đều gắn với các điều kiện như: vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội hoặc bảo đảm quốc phòng, an ninh; không tham nhũng; cam kết khắc phục hậu quả và mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội. [4][5]

Nghị quyết 29/2026 cũng có giải thích về các điều kiện nêu trên, nhưng rất mơ hồ, thiếu tiêu chí cụ thể, rõ ràng. Chẳng hạn như khái niệm “mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội” chỉ được giải thích chung chung là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư, tạo việc làm, cải thiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội.

Có thể thấy, đây đều là những tiêu chí rất rộng, gần như bất kỳ dự án đất đai nào cũng có thể được mô tả bằng những mỹ từ ấy. [6] Một khu đô thị xây lên có thể được nói là cải thiện hạ tầng. Một khu công nghiệp mở ra có thể được nói là tạo việc làm. Một dự án thương mại thành hình có thể được nói là thu hút đầu tư. Một công trình du lịch ra mắt có thể được nói là thúc đẩy tăng trưởng địa phương, v.v.