Ông Tô Lâm quyền lực cỡ nào khi kiêm nhiệm tổng bí thư và chủ tịch nước?

“Dưới cờ đỏ sao vàng liêng thiêng của tổ quốc, trước Quốc hội, đồng bào và cử tri cả nước, tôi, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, xin tuyên thệ: Tuyệt đối trung thành với tổ quốc, với nhân dân với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó”.

Đó là lời tuyên thệ của ông Tô Lâm, đương kim tổng bí thư của Đảng Cộng Sản Việt Nam vào sáng ngày 7/4, sau khi đắc cử chức chủ tịch nước với sự đồng thuận 99% của Quốc hội khóa 16. [1]

Trước đó chỉ hơn hai tháng, tại Đại hội 14 của Đảng, ông Tô Lâm cũng đã tái đắc cử chức tổng bí thư với sự nhất trí tuyệt đối của Trung ương Đảng. [2]

Đây là lần thứ hai ông Tô Lâm kiêm nhiệm hai vị trí lãnh đạo chủ chốt của đảng và nhà nước. Nhưng khác với lần trước đó chỉ kéo dài vài tháng, thì ở lần này, việc kiêm nhiệm hai chức danh của ông sẽ duy trì trong ít nhất một nhiệm kỳ 5 năm.

Quyền hành của ông Tô Lâm giờ đây đã vượt trội hơn bất kỳ nhà lãnh đạo nào trong bộ máy chính quyền cộng sản Việt Nam kể từ sau thời ông Hồ Chí Minh, khi có cả quyền kiểm soát, chỉ đạo đường lối của Đảng Cộng Sản lẫn vai trò của một nguyên thủ quốc gia.

Tổng bí thư vốn đã là người nắm quyền tối cao

Trong hệ thống chính trị Việt Nam, người đứng đầu Đảng Cộng Sản, tức tổng bí thư, là người nắm giữ quyền lực cao nhất.

Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), văn bản pháp lý tối cao trong hệ thống luật pháp Việt Nam, đã đặt quyền hành của Đảng Cộng Sản lên trên nhà nước. [3][4] Theo đó, mọi quyết định hành chính của Nhà nước trước hết phải thông qua ý chí của đảng, mà trực tiếp nhất là ba cơ quan quyền lực của tổ chức này là: Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Bí thư.