Nhà nước đã bao giờ minh bạch Quỹ bình ổn giá xăng, dầu trước nhân dân?

Quỹ Bình ổn giá xăng, dầu (BOG) được thành lập như một công cụ giúp nhà nước điều tiết giá cả xăng, dầu trên thị trường khi có biến động. Quỹ hình thành từ tiền tiêu dùng của người dân được trích ra mỗi lần mua xăng, dầu. [1]

Mặc dù đã tồn tại gần hai thập niên qua, các thông tin về việc chi tiêu của Quỹ BOG vẫn rất hạn chế.

Tính đến ngày 30/9/2025, báo cáo mới nhất từ Bộ Tài chính cho biết Quỹ BOG còn tồn hơn 5.600 tỷ đồng. [2] Mức này đã giảm hơn 400 tỷ đồng so với báo cáo cuối năm 2024. [3]

Tuy nhiên, nhà nước trước nay chỉ công khai số tiền còn tồn trong quỹ. Từ năm 2023 đến nay, không có bất kỳ thông tin công khai nào về hoạt động chi tiêu quỹ.

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu hoạt động thế nào?

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu ra đời năm 2009, theo Quyết định số 04/2009/QĐ-TTg do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký ban hành về việc trích Quỹ BOG giá xăng dầu. [4]

Về thẩm quyền quản lý, sử dụng quỹ, Điều 2 của quyết định này có quy định: “giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương: Căn cứ vào diễn biến giá cả thế giới và trong nước, quy định mức trích cụ thể trong từng thời điểm cho phù hợp; Hướng dẫn cơ chế hoạt động, quản lý, sử dụng Quỹ.”

Theo quy định, số tiền người dân chi tiêu khi mua xăng, dầu sẽ được trích lập cố định khoảng 300 đồng/lít để sung vào quỹ. [5] Con số này có thể được điều chỉnh cụ thể dựa trên giá cơ sở xăng, dầu tiêu thụ trong nội địa. Việc này có nghĩa, mỗi khi mua xăng, dầu, ngoài giá trị thực của sản phẩm, người dân không chỉ phải đóng các khoản thuế, phí theo quy định, mà còn có thêm chi phí đóng quỹ. 

Một điểm nữa cũng đáng lưu ý, đó là số tiền trích lập quỹ của người dân không được nộp về ngân sách nhà nước, mà sẽ chuyển vào các tài khoản ngân hàng riêng lẻ của 27 thương nhân đầu mối trong lĩnh vực kinh doanh xăng, dầu, như Petrolimex, PVOIL, v.v. Bộ Công Thương sẽ chỉ đạo trích/chi từ các tài khoản này theo quyết định liên bộ của Chính phủ. [6]