Cường quốc trong tương lai và một thế giới không còn ai đủ sức dẫn dắt

Trong nhiều quyển sách địa chính trị, các tác giả thường cố trình bày và giải thích những diễn biến chính trị toàn cầu hoặc khu vực: nước nào đang lên, nước nào đang xuống, hay nước nào sẽ nắm quyền chi phối thế giới, v.v.

Tuy nhiên, cuốn Cường quốc trong tương lai: Vẽ lại bản đồ thế giới năm 2030 của Hamada Kazuyuki không đi theo lối mòn đó.

Ông không viết để khẳng định rằng Mỹ sẽ tiếp tục dẫn đầu và cũng không cho rằng Trung Quốc chắc chắn sẽ thay thế Mỹ. Điều Hamada quan tâm hơn là chuyện gì sẽ xảy ra khi không còn quốc gia nào thực sự đủ mạnh để áp đặt luật chơi cho phần còn lại của thế giới.

Thế nào mới là một cường quốc?

Ảnh bìa sách: Công ty Omega Việt Nam, Nhà xuất bản Thế Giới.

Khi nói đến “cường quốc”, chúng ta thường nghĩ ngay đến những nước có quân đội mạnh, GDP khổng lồ, hay khả năng áp đặt luật chơi lên phần còn lại của thế giới.

Tuy nhiên, theo Hamada, cường quốc trong thế kỷ 21 không chỉ là nước giàu về kinh tế hay mạnh về quân sự. Quan trọng hơn, đó là quốc gia có khả năng thích ứng với thay đổi, tận dụng được vị trí địa chính trị của mình, và biết cách biến nguồn lực con người thành sức mạnh chiến lược.

Từ đó, cuốn sách đặt ra ba câu hỏi lớn. Thứ nhất, Mỹ còn đủ sức và đủ ý chí để tiếp tục dẫn dắt trật tự quốc tế hay không? Thứ hai, Trung Quốc có thực sự đủ ổn định để thay thế vai trò của Mỹ hay không? Và thứ ba, nếu cả hai siêu cường trên đều bị giới hạn, các cường quốc tầm trung sẽ tận dụng khoảng trống này như thế nào?

Hamada cho rằng tương lai của thế giới không chỉ được quyết định ở Washington hay Bắc Kinh, mà còn ở những quốc gia biết tận dụng đúng thời cơ.