Kỷ nguyên dùng lậu của Việt Nam đã đến hồi kết?

Nếu là một người lớn lên tại Việt Nam, chắc hẳn bạn đã quá quen thuộc với việc “xài” Windows lậu, “cài” game crack hay “cày” phim bộ Hàn Quốc, bom tấn Hollywood qua các website phim lậu. Vào cuối tuần, bạn thậm chí có thể xem Ngoại hạng Anh qua những đường link livestream với giọng bình luận đầy “cảm xúc” của các bình luận viên nghiệp dư.

Cuộc sống “không bản quyền” ấy giúp nhiều người tiết kiệm hàng trăm, thậm chí hàng triệu đồng mỗi tháng. Với mức thu nhập bình quân của người lao động Việt chỉ khoảng 8,7 triệu đồng/tháng trong giai đoạn 2024–2025, việc bỏ ra một khoản tiền lớn cho phần mềm, phim ảnh hay các dịch vụ giải trí có bản quyền vẫn là điều không dễ dàng. [1]

Nhưng có lẽ, thời kỳ đó đang dần đi tới hồi kết.

Tháng 4/2026, Hoa Kỳ chính thức đưa Việt Nam vào danh sách “Priority Foreign Country” (PFC – ngoại quốc ưu tiên) trong Báo cáo Đặc biệt 301 (Special 301 Report). Đây là mức cảnh báo cao nhất của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ – cơ quan thực hiện báo cáo – liên quan tới vấn đề bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại các quốc gia khác. [2]

Ngay sau đó, dù lên tiếng phản bác, Chính phủ Việt Nam bắt đầu có những động thái quyết liệt hơn nhằm xử lý tình trạng vi phạm bản quyền trực tuyến. [3][4]

Đứng trước bước ngoặt ấy, một câu hỏi bắt đầu xuất hiện: liệu chúng ta có đang chứng kiến những ngày cuối cùng của kỷ nguyên “xài lậu” trên Internet tại Việt Nam?