USCIRF: Chính quyền Việt Nam gia tăng đàn áp các nhóm tôn giáo độc lập; Nhiều tín đồ Bàni phản đối việc thay đổi tên gọi

Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn qua đời

Ngày 22/3, Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, nguyên Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Sài Gòn, qua đời tại Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận, hưởng thọ 92 tuổi, sau thời gian điều trị nhiều bệnh lý nghiêm trọng.

Sự nghiệp của ông gắn liền với một giai đoạn đặc biệt trong quan hệ giữa Nhà nước Việt Nam và Tòa Thánh Vatican. Năm 1998, ông được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục và giữ chức vụ này trong 16 năm. Việc chính quyền Việt Nam đồng ý với quyết định bổ nhiệm của Tòa Thánh mở ra giai đoạn hợp tác tốt hơn giữa hai bên và chấm dứt hơn 20 năm căng thẳng. Trước đó, mâu thuẫn lên cao khi Tòa Thánh tự bổ nhiệm Giám mục Huỳnh Văn Nghi làm Giám quản Tông tòa Tổng Giáo phận Sài Gòn mà không trao đổi trước với chính quyền Việt Nam.

Trong vai trò lãnh đạo Giáo hội Công giáo Việt Nam, và sau đó là Hồng y từ năm 2003, ông đại diện cho một thế hệ giáo phẩm hoạt động trong khuôn khổ “thích nghi có điều kiện”: mở rộng không gian sinh hoạt tôn giáo, nhưng luôn trong giới hạn do nhà nước thiết lập.

Sự ra đi của Hồng y Phạm Minh Mẫn khép lại một giai đoạn lãnh đạo đáng chú ý của Giáo hội Công giáo Việt Nam thời kỳ hậu Đổi mới, với dấu ấn về tổ chức và vai trò xã hội của Giáo hội trong bối cảnh mà quan hệ nhà nước và tôn giáo dần ổn định theo hướng thể chế hóa kiểm soát.

Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn (trái). Nguồn ảnh: Tổng Giáo phận Sài Gòn.

USCIRF: Chính Việt Nam gia tăng đàn áp các nhóm tôn giáo độc lập

Vào ngày 4/3, Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) ra thông cáo báo chí cho biết, chính quyền Việt Nam ngày càng gia tăng đàn áp các cộng đồng tôn giáo độc lập.

Trong đó, các nhóm bị ảnh hưởng nhiều nhất gồm các cộng đồng tôn giáo của người sắc tộc thiểu số và các tổ chức tôn giáo không trực thuộc nhà nước. Cụ thể thông cáo ghi nhận việc bắt giữ, truy tố và kết án tiếp tục diễn ra trong năm 2025, nhắm vào nhiều nhóm khác nhau: tín đồ Phật giáo Hòa Hảo độc lập, người Khmer Krom, mục sư Tin Lành, cũng như các tín đồ người Thượng ở Tây Nguyên. Danh sách nạn nhân của USCIRF cho thấy nhiều người vẫn đang thụ án dài hạn, trong khi các vụ bắt giữ mới vẫn tiếp diễn. Một số án tù kéo dài đến gần một thập niên, cho thấy mức độ trừng phạt không chỉ mang tính răn đe mà còn nhằm triệt tiêu khả năng tổ chức.