Dân chủ hóa tại Hàn Quốc – Kỳ 3: Biến cố Yeosu–Suncheon và thách thức của nền cộng hòa non trẻ

Bên cạnh biến cố Jeju mà bạn đọc đã tìm hiểu qua trong bài kỳ trước, buổi đầu của nền cộng hòa non trẻ tại Đại Hàn Dân Quốc còn phải chịu thử thách từ một cuộc nổi dậy lịch sử khác: cuộc nổi dậy Yeosu-Suncheon.

Tinh thần bất tuân mệnh lệnh để “tránh tình cảnh huynh đệ tương tàn” của các binh sĩ trong cuộc nổi dậy Yeosu–Suncheon là một điều xa xỉ trong các chế độ độc tài hiện nay. Bởi lẽ quân đội chỉ nên là lực lượng bảo vệ quốc dân khỏi các mối đe dọa bên ngoài chứ không phải là lực lượng đàn áp những bất đồng bên trong quốc gia.

Tuy nhiên, điều đáng tiếc là chính quyền Lý Thừa Vãn thay vì trân trọng những người lính từ chối chĩa súng vào đồng bào thì lại chọn giải pháp bạo lực để cưỡng ép các binh sĩ làm việc trái với lương tâm của họ. Nhưng nhờ kinh nghiệm đau thương này, Hàn Quốc ngày nay đã quy định quân đội là lực trung lập chính trị trong bản hiến pháp của mình, đảm bảo rằng quân đội sẽ không phải thực thi mệnh lệnh của riêng đảng phái hay chính trị gia nào.

Chuỗi bài Dân chủ hóa tại Hàn Quốc

Dân chủ hóa tại Hàn Quốc – Kỳ 1: Vì sao hai miền Triều Tiên chia cắt?

Chuỗi bài viết này sẽ lần lượt trình bày và phân tích quá trình hình thành nhà nước Hàn Quốc hiện đại, đặt trọng tâm và tiến trình dân chủ hóa qua những lần sửa đổi hiến pháp của nước này.

Dân chủ hóa tại Hàn Quốc – Kỳ 2: Buổi đầu của nền cộng hòa và cuộc nổi dậy ở Jeju

Nghiên cứu về giai đoạn này không chỉ giúp hiểu rõ sự khởi đầu của nhà nước Hàn Quốc hiện đại, mà còn giúp soi sáng những vấn đề lớn của lịch sử chính trị và quan hệ quốc tế nói chung hạ bán thế kỷ 20.

Dân chủ hóa tại Hàn Quốc – Kỳ 3: Biến cố Yeosu–Suncheon và thách thức của nền cộng hòa non trẻ

Chính quyền Lý Thừa Vãn thay vì trân trọng những người lính từ chối chĩa súng vào đồng bào thì lại chọn giải pháp bạo lực để cưỡng ép các binh sĩ làm việc trái với lương tâm của họ. Nhưng nhờ kinh nghiệm đau thương này, Hàn Quốc ngày nay đã quy định quân đội là lực trung lập chính trị trong bản hiến pháp của mình, đảm bảo rằng quân đội sẽ không phải thực thi mệnh lệnh của riêng đảng phái hay chính trị gia nào.

Căn nguyên của biến cố Yeosu–Suncheon: Vùng lửa đỏ của xung đột ý thức hệ

Chỉ sáu tháng sau khi cuộc nổi dậy ở Jeju bùng nổ, vào ngày 19/10/1948, tại thành phố Yeosu thuộc tỉnh Nam Jeolla, một bộ phận binh sĩ thuộc Trung đoàn 14 (제14연대) của Lục quân Hàn Quốc đã từ chối lệnh điều động sang đảo Jeju để trấn áp cuộc nổi dậy. [1]

Bối cảnh của Biến cố Yeosu–Suncheon có thể được xem xét theo hai khía cạnh chính: nguyên nhân khiến Trung đoàn số 14 của Lực lượng Phòng vệ Quốc gia từ chối mệnh lệnh trấn áp; và tình hình chính trị – xã hội tại khu vực Yeosu và Suncheon, nơi phong trào nhận được sự hưởng ứng.