Sửa Bộ luật Hình sự: Mở rộng phạm vi người thân thích được che giấu và không tố giác tội phạm

• Những người thuộc trường hợp trên gồm: bố mẹ nuôi, bố mẹ vợ, bố mẹ chồng, cha dượng, mẹ kế, con nuôi, con rể, con dâu, con riêng của vợ, con riêng của chồng, v.v.
• Tại dự thảo báo cáo tổng kết việc thi hành pháp luật (trang 22), Bộ Công an cho rằng luật hiện hành chưa bao quát hết các mối quan hệ thân thích của một cá nhân, chưa bảo đảm tính nhân văn, nhân đạo và công bằng của pháp luật.
  
  Tuy nhiên, cũng tại phần này, Bộ Công an nhận định khoản 3 Điều 19 Bộ luật Hình sự hiện hành về miễn trách nhiệm hình sự cho người bào chữa là không phù hợp, vi phạm nguyên tắc “mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời”. Bộ Công an cho rằng luật sư vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về việc không tố giác hành vi phạm tội mà thân chủ chuẩn bị hoặc đang thực hiện, còn với trường hợp thân chủ đã thực hiện hành vi phạm tội thì giữ nguyên như luật cũ.

Quan trọng: 

• Các quốc gia trên thế giới thường không có ngoại lệ rộng cho việc miễn truy cứu trách nhiệm hình sự dựa trên quan hệ huyết thống. Luật pháp ở những nước này ưu tiên bảo vệ lợi ích công cộng hơn tình thân. Chẳng hạn như ở Điều 434-1 của Bộ luật Hình sự Pháp (Code pénal), ngoại lệ miễn trách nhiệm hình sự khi không tố giác chỉ áp dụng cho cha mẹ, anh chị em ruột và vợ chồng. 
• Điều 18 và Điều 19 Bộ luật Hình sự hiện hành chỉ quy định những trường hợp thân thích sau của người phạm tội không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác tội phạm và tội che giấu tội phạm: ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng.

Bối cảnh: Ngày 20/10/2025, cựu Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 2321 ban hành kế hoạch xây dựng dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Trong đó, Chính phủ đặt ra một yêu cầu mới là “khuyến khích áp dụng các biện pháp xử lý mang tính phục hồi, tái hòa nhập cộng đồng”.

Tiếp theo là gì? Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) dự kiến công bố để lấy ý kiến nhân dân trong tháng 7/2026. Tiếp đó sẽ trình Quốc hội khóa 16 cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 3 và thông qua tại Kỳ họp thứ 4, diễn ra vào năm 2027. 

Nghề luật sư: Chưa kịp “vươn mình” đã bị bóp cổ

Vị thế của luật sư đang ở đâu trong “kỷ nguyên vươn mình”? Những diễn biến gần đây cho thấy một bức tranh đáng suy ngẫm về nghề nghiệp vốn được xem là “người gác đền” cho công lý.

Sửa Bộ luật Hình sự: Bộ Công an đề xuất giảm số tội có án tử hình, tăng hình phạt tiền

Bộ Công an đang xây dựng Dự thảo Hồ sơ Chính sách cho dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Đây là lần thứ ba sửa đổi Bộ luật Hình sự trong vòng mười năm qua. Theo dòng sự kiện: Theo đó, cơ quan này đề xuất tiếp tục giảm số tội danh còn áp dụng hình phạt tử hình, chỉ giữ lại với các tội có tính chất “tội ác nghiêm trọng”. Điều chưa tỏ: Dự thảo chưa đề xuất cụ thể những tội danh nào được xem xét bỏ án tử hình. Bối cảnh: Tử hình là một […]