Giữa hai làn đạn: Sự thật về làn sóng rời bỏ Đà Nẵng năm 1975

Sáng ngày 27/3/1975, một cảnh tượng hỗn loạn đã diễn ra tại phi trường Đà Nẵng.

Hàng chục ngàn người chen lấn để giành nhau lên máy bay. Phần lớn họ là phụ nữ, trẻ em và là người nhà của các quân nhân Không lực Việt Nam Cộng hòa.

Cảnh tượng bên ngoài phi trường còn hỗn loạn hơn. Báo Chính Luận cho biết: “từ sáng sớm người ta đã chực chờ ở ngoài cổng để được vào mua vé máy bay. Số người kéo đến phi trường Đà Nẵng hôm đó gần 100.000 người.” [1] Phi trường hỗn loạn đến mức Tư Lệnh Quân đoàn I và Quân khu I khi đó là Trung tướng Ngô Quang Trưởng phải gửi quân đội vào dẹp loạn. [2]

Đó là cảnh tượng trong ngày đầu tiên diễn ra chiến dịch không vận để đưa thường dân rời khỏi Đà Nẵng. Trong lúc đó, người dân miền Bắc nhìn thấy một cảnh tượng rất khác qua các trang báo. Khắp các mặt báo của Bắc Việt đã đăng hình ảnh cảnh người dân vui mừng đón quân đội cộng sản tiến vào Đà Nẵng. [3] Trong khi đối với cảnh thường dân tháo chạy, Hà Nội gọi đó là hành động cưỡng ép di tản của Mỹ và chính quyền Sài Gòn.

Một bài báo trên tờ Nhân Dân ghi: “Để thực hiện âm mưu cưỡng ép đồng bào di cư, bọn Thiệu thành lập những toán ác ôn kéo nhau đi đập phá, thiêu hủy nhà cửa, dí súng vào lưng thúc ép đồng bào phải rời bỏ thành phố, quê hương đi theo chúng.” [4]

Chuyện gì đã xảy ra tại Đà Nẵng vào tháng Ba năm 1975? Người dân Đà Nẵng thật sự muốn rời bỏ khỏi thành phố hay bị ép buộc?

Đà Nẵng đón dân tị nạn

Tối Chủ nhật 24/3/1975, cách bờ biển Đà Nẵng khoảng hai cây số, một chiếc thuyền chở khoảng 70 người đang cố tiến vào bờ. Trên thuyền là những người dân vừa thoát khỏi Huế. [5]