Cấm livestream phiên tòa: Tòa án nhân dân Tối cao nói để “bảo vệ bí mật nhà nước”

Các phiên tòa xét xử trong thời gian tới sẽ không được phát sóng trực tiếp (livestream) trên không gian mạng, nền tảng số nếu chưa được chủ tọa cho phép. Đây là đề xuất đang được xem xét của Tòa án nhân dân Tối cao.

Theo dòng thời sự: Tòa án nhân dân Tối cao đang trong quá trình hoàn thiện Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 02/2017/TT-TANDTC hiện hành về quy chế tổ chức phiên tòa.

Dự thảo này quy định nghiêm cấm việc livestream có âm thanh hình ảnh diễn biến của phiên tòa trên không gian mạng, nền tảng số khi chưa có sự cho phép của chủ tọa.
Quy định này được áp dụng cho mọi phiên tòa và phiên họp, trong quá trình tòa án xét xử các vụ án kể cả hình sự, dân sự lẫn hành chính.
Đối với các thành viên dự phiên tòa, dự thảo còn quy định các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính bảng, đồng hồ thông minh buộc phải tắt nguồn hoặc chuyển chế độ im lặng.
Lý do khởi tạo Dự thảo này được phía Tòa án nhân dân Tối cao cho biết là nhằm mục đích bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật cá nhân và để không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Bối cảnh: Thông tư 02/2017/TT-TANDTC hiện hành về quy chế tổ chức phiên tòa có hiệu lực từ ngày 1/1/2018, trong đó quy định việc ghi âm, ghi hình về diễn biến phiên tòa phải thực hiện theo quy định của pháp luật tố luật tố tụng, nhưng không có điều khoản cấm việc livestream.

Hồi năm 2022 từng có đề xuất xử phạt đến 30 triệu đồng những trường hợp ghi âm, ghi hình và phát trực tiếp tại phiên tòa khi chưa được hội đồng xét xử cho phép.
Thế nhưng, đề xuất trên đã bị loại bỏ khỏi Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính.
Thay vào đó, điều 23 của Pháp lệnh này có quy định sẽ chỉ phạt 7 – 15 triệu đồng đối với hành vi vi phạm trên.

Nghịch lý: Hệ thống tòa án Việt Nam từng nhiều lần đưa ra tuyên bố sẽ thực hiện theo chủ trương chuyển đổi số của đảng và nhà nước trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức phiên tòa trực tuyến.

LUẬT KHOA CHỈ LÀM BÁO, KHÔNG TUYÊN TRUYỀN

Giữa trăm tờ báo giống nhau, Luật Khoa chọn con đường khác – làm báo độc lập, không tuyên truyền.

Chúng tôi dành nhiều tâm sức để làm báo: viết chi tiết, cẩn trọng và đầy đủ dẫn chứng nhưng dễ hiểu nhất, để bạn không phải vất vả tìm kiếm và hiểu thông tin. Hãy đồng hành cùng Luật Khoa!

ỦNG HỘ NGAY

GIÚP LUẬT KHOA BẢO VỆ SỰ THẬT

Luật Khoa tin rằng sự thật có thể soi sáng và giải phóng con người khỏi nỗi hoang mang, và rằng báo chí chỉ thực sự có ý nghĩa khi được tự do tìm kiếm và trình bày sự thật đó.

Nhưng trong một nền báo chí bị kiểm duyệt và phục vụ cho tuyên truyền, người đọc ngày càng khó biết đâu là sự thật. Vì vậy, Luật Khoa chọn con đường khác: chỉ làm báo, không tuyên truyền. Hãy đồng hành cùng Luật Khoa!

ỦNG HỘ LUẬT KHOA

Phản biện: Căn cứ các văn bản luật hiện hành, công dân có toàn quyền tiếp cận thông tin xét xử từ tòa án một cách đầy đủ.

Hiến pháp 2013 ghi nhận rằng mọi công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội.
Điều 25, Bộ Luật Tố tụng Hình sự năm 2015 có quy định rằng: “Tòa án xét xử công khai, mọi người đều có quyền tham dự phiên tòa”. Như vậy, nguyên tắc xét xử công khai là trụ cột của tính minh bạch của hệ thống tư pháp. Nguyên tắc này cho phép xã hội có quyền tham gia giám sát quy trình xét xử.
Chưa hết, Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 còn quy định rằng công dân có quyền được cung cấp thông tin một cách chính xác, đầu đủ và kịp thời từ các cơ quan nhà nước.
Ngoài ra, tại Điều 8 của luật này cũng quy định mọi công dân đều có quyền bình đẳng trong việc tiếp cận thông tin.