Quốc hội thông qua Luật Dẫn độ và các luật liên quan

Sáng 26/11, Quốc hội thông qua Luật Dẫn độ và ba luật khác liên quan với sự tán thành của 426 đại biểu quốc hội.

Theo dòng sự kiện:

• Luật này quy định ngưỡng hình phạt tối thiểu một năm tù đối với các tội danh có thể dẫn độ.
• Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho biết rằng ngưỡng phạt tối thiểu được kế thừa từ luật hiện hành và các cam kết mà Việt Nam đã ký kết với quốc tế liên quan đến dẫn độ.
• Tuy nhiên, ông Tùng cũng nói thêm rằng quy định ở Luật Dẫn độ có tính linh hoạt trong nhiều vụ việc và không giới hạn ở các “hành vi phạm tội nghiệm trọng”.
• So với những quy định cũ từ gần 20 năm trước, luật mới này bổ sung, cho phép chính quyền bắt và giữ người nước ngoài trong 45 ngày đối với những trường hợp được cho là khẩn cấp theo đề nghị của chính phủ nước ngoài, trước khi chính phủ nước ngoài có yêu cầu dẫn độ.
• Bộ Công an được giao quyền là cơ quan thi hành thực trực tiếp quá trình tổ chức dẫn độ.
• Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một luật về dẫn bộ riêng biệt tách biệt khỏi khác luật khác. Trước đó, các quy định về dẫn độ quy định chung tại Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 và Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi năm 2025).

Bên lề: Cũng trong phiên họp sáng 26/11, Quốc hội đồng thời thông qua ba luật khác bao gồm:

• Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù. 
• Luật Tương trợ tư pháp về dân sự. 
• Luật Tương trợ tư pháp về hình sự. 

Bối cảnh: Dẫn độ là vấn đề nổi lên dưới thời kỳ lãnh đạo của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, khi Việt Nam đã triển khai chiến dịch chống tham nhũng, hay còn có tên gọi là “chiến dịch đốt lò” với quy mô chưa từng có. 

• Chiến dịch này đã khiến hàng loạt quan chức trong bộ máy và nhiều doanh nhân có liên quan phải rơi vào vòng lao lý. Nhiều người trong số họ đã tìm cách bỏ trốn sang nước ngoài, chẳng hạn Nguyễn Thị Thanh Nhàn (chủ tịch Công ty AIC), Trịnh Xuân Thanh (cựu chủ tịch HĐQT Tổng công ty Xây lắp Dầu khí) hay Hồ Thị Kim Thoa, cựu thứ trưởng Bộ Công thương.
• Không chỉ có những quan chức hay những cá nhân thân hữu với chính quyền, luật này còn nhắm đến các nhà bất đồng chính kiến với chính quyền. Trong những diễn biến liên quan gần đây, nhà bất đồng chính kiến Y Quynh Bđắp vừa bị dẫn độ về Việt Nam sau khi tòa án phúc thẩm Thái Lan đưa ra phán quyết hôm 28/11.
• Từ năm 2018 đến 2024, Việt Nam đã tiếp nhận và xử lý 41 yêu cầu dẫn độ từ nước ngoài, đồng thời chuyển 95 hồ sơ yêu cầu dẫn độ đến các nước khác.