“Chấm điểm, xếp hạng công dân”: Bộ Tư pháp đề xuất triển khai, cân nhắc cách dùng từ ngữ

Sau hơn hai tuần kể từ khi dự thảo nghị định phát triển công dân số của Bộ Công an hết thời hạn lấy ý kiến, Bộ Tư pháp tiếp tục thẩm định dự thảo này và đề xuất sẽ triển khai thực hiện, với lưu ý cần cân nhắc cách dùng các từ ngữ, khái niệm như “điểm”, “xếp hạng”, “phân loại”.

Theo dòng sự kiện: Ngày 13/1, Bộ Tư pháp tổ chức Hội đồng thẩm định độc lập dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về phát triển công dân số, văn bản do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, dù  thời hạn lấy ý kiến cho văn bản này đã kết thúc từ ngày 31/12/2025.

• Hội đồng thẩm định cho rằng Nghị quyết trên là “cần thiết” nhằm thúc đẩy phát triển và bảo vệ lợi ích người dân trong kỷ nguyên số.
• Hội đồng cũng đề xuất Chính phủ làm rõ hơn về “khái niệm công dân số”.
• Đại diện Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) đề xuất chỉ quy định chung về công dân cơ bản khi tham gia dịch vụ công để hạn chế “những rào cản tâm lý, phản ánh tiêu cực nhất định”.
• Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng cần nghiên cứu, cân nhắc sử dụng cụm từ “xếp hạng, phân loại công dân” trên cơ sở tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm quyền con người, quyền công dân.
  
  Cơ quan này cũng yêu cầu rà soát lại các tiêu chí để đảm bảo tính công bằng giữa các đối tượng được xếp hạng công dân số.
• Về phía Bộ Tư Pháp, cơ quan chủ trì buổi thẩm định, thứ trưởng bộ này là ông Nguyễn Thanh Tú đánh giá các khái niệm như “điểm xếp hạng”, “phân loại công dân số” trong dự thảo do Bộ Công an soạn thảo còn nhiều cách hiểu chưa thống nhất. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần tinh chỉnh theo hướng tiếp cận “ngưỡng” hoặc “mức khuyến khích” nhằm tránh hiểu lầm và tuân thủ Hiến pháp.

Bối cảnh: Bộ Công an đăng tải dự thảo nghị quyết về phát triển công dân số trên website của bộ với thời gian lấy ý kiến từ ngày 12 – 31/12. Sau khi đóng lịch lấy ý kiến, Bộ Công an sẽ gửi nghị quyết này đến Bộ Tư Pháp để thẩm định, rồi trình lên Chính phủ để ban hành.