Quốc hội cho Chính phủ quyền sửa luật; Xét xử vụ Phúc Sơn, FLC, Vạn Thịnh Phát

Các sự kiện nổi bật tuần qua: Chính phủ được phép ban hành nghị quyết để sửa luật; Xét xử nhiều vụ án trọng điểm: Phúc Sơn, FLC, Vạn Thịnh Phát; Quốc hội sửa Bộ luật Hình sự, bỏ án tử hình đối với 8 tội danh; Rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa 15, Hội đồng Nhân dân các cấp.

Chính phủ được phép ban hành nghị quyết để sửa luật

Trong thời gian các luật, nghị quyết của Quốc hội chưa được sửa đổi, bổ sung, Chính phủ được phép ban hành nghị quyết để điều chỉnh một số quy định của luật và nghị quyết do Chính phủ trình; báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội tại phiên họp, kỳ họp gần nhất. 

• Đó là nội dung của khoản 2, Điều 4 của Nghị quyết 206 vừa được Quốc hội thông qua chiều 24/6 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 24/6 đến hết ngày 28/2/2027.
• Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 vừa mới có hiệu lực chỉ hơn hai tháng trước, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được sắp xếp theo thứ bậc, trong đó luật (bậc thứ hai) có giá trị pháp lý cao hơn nghị định (bậc thứ năm). Ngoài ra, tại khoản 2, Điều 5, luật này cũng quy định rằng nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản pháp luật phải đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của văn bản trong hệ thống pháp luật.

• Ngày 25/6, Quốc hội cũng đã biểu quyết thông qua 14 luật, bao gồm: Luật Thanh tra (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự; v.v.
• Sáng 26/6, Quốc hội tiếp tục thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân với 39 điều. Trong đó, có quy định cấm xử lý dữ liệu cá nhân nhằm chống lại nhà nước gây ảnh hưởng tới quốc phòng, an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Xét xử nhiều vụ án trọng điểm: Phúc Sơn, FLC, Vạn Thịnh Phát

Tuần qua, Việt Nam xét xử nhiều dự án tham nhũng trọng điểm.

• Ngày 24/6, phiên tòa sơ thẩm vụ án ở Tập đoàn Phúc Sơn và Nguyễn Văn Hậu (Hậu “pháo”) đã diễn ra với sự có mặt của 41 bị cáo, bao gồm năm cựu bí thư tỉnh ủy.
  
  Ông Hậu bị cáo buộc đã chi 132 tỷ đồng hối lộ cho 18 quan chức lãnh đạo các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Quảng Ngãi để được ưu ái thực hiện 14 dự án trái phép, gây thiệt hại 1.164 tỷ đồng.
  
  Tại phiên tòa, luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Hoàng Thị Thúy Lan, cựu bí thư tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phúc thông báo bà mắc hội chứng ngưng thở, tim mạch, đường ruột sau một thời gian tạm giam.
  
  Cho đến nay, phiên xét xử vụ án này vẫn đang diễn ra.
• Ngày 17/6, phiên phúc thẩm đại án liên quan đến Trịnh Văn Quyết, cựu chủ tịch Tập đoàn FLC đã diễn ra. Trong phiên tòa, Viện kiểm soát đề nghị giảm mức án cho Trịnh Văn Quyết từ 21 năm xuống còn 7-8 năm tù vì đã khắc phục hậu quả 2.500 tỷ đồng, vượt 22 tỷ so với yêu cầu.
  
  Ngày 26/6, Tòa án nhân dân Cấp cao tại Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Trịnh Văn Quyết 7 năm tù về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (giảm 11 năm tù so với án sơ thẩm). Tính đến nay, thời gian ông Quyết đã bị tạm giam là khoảng 3 năm 3 tháng (tính từ ngày cơ quan điều tra ra quyết định bắt tạm giam vào ngày 29/3/2022).
  
  Hai em gái của ông Quyết cũng bị tuyên án. Trong đó bà Trịnh Thị Minh Huế bị phạt 3,5 tỷ đồng cùng 4 năm 6 tháng tù cho hai tội danh “thao túng thị trường chứng khoáng” và “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (án sơ thẩm 14 năm tù); còn bà Trịnh Thị Thúy Nga bị phạt 3 tỷ đồng và giảm án tù xuống bằng thời gian tạm giam (38 tháng 21 ngày) với tội danh “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (án sơ thẩm 8 năm tù).

• Ngày 18/6, Cơ quan Cảnh sát Điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự liên quan đến các hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại các cơ sở Viện Pháp y tâm thần Trung ương ở Hà Nội và Thanh Hóa.
  
  Đồng thời, khởi tố và áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với 40 người. Trong đó có 36 bị can là lãnh đạo, cán bộ Viện; hai bị can là bệnh nhân đang chữa bệnh tâm thần bắt buộc.

Quốc hội sửa Bộ luật Hình sự, bỏ án tử hình đối với 8 tội danh

Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Hình sự Việt Nam với 429/439 đại biểu tán thành, đạt tỷ lệ 89,75% và có hiệu lực từ 1/7. Trong đó, quy định mới sẽ bãi bỏ án phạt tử hình đối với tám tội danh. 

Tám tội danh được bỏ án tử hình trong Bộ Luật Hình sự năm 2015.

• Các bản án đã tuyên trước ngày 1/7 mà chưa thi hành án thì sẽ được chuyển thành án tù chung thân. Với đạo luật mới này, tỷ phú Trương Mỹ Lan có thể sẽ thoát án tử hình về tội tham ô tài sản.
• Đáng chú ý, Bộ Công an lần này lại là đơn vị được giao chủ trì soạn thảo dự án sửa đổi Bộ luật Hình sự, thay vì Bộ Tư pháp như trước đây. 
• Lý do của việc sửa đổi tám nội dung trên là nhằm đảm bảo tính “nhân đạo, khoan hồng trong thi hành pháp luật”, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết. 
• Tuy nhiên, trước đó, nhiều đại biểu Quốc hội đã phản đối việc bỏ án tử hình đối với bốn tội danh: tham ô tài sản, nhận hối lộ, vận chuyển trái phép chất ma túy, và sản xuất thuốc giả.

• Việt Nam đang trong giai đoạn xem xét và xét xử nhiều vụ án sản xuất hàng giả, hàng kém chất lượng cũng nhiều vụ án tham nhũng trọng điểm. Điển hình, có bà Trương Mỹ Lan đang phải chấp hành hình phạt tử hình về tội “tham ô tài sản” trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Vạn Thịnh Phát.
• Hệ thống pháp luật Việt Nam đang giảm dần số tội danh có mức án tử hình qua các lần sửa đổi: từ 44 tội (năm 1985) xuống còn 29 tội (1999), 22 tội (năm 2009), 18 tội (2015) và giờ chỉ còn 10 tội (2025).

Rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa 15, hội đồng nhân dân các cấp

Sáng 21/5, Quốc hội khóa 15 đã thông qua việc rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa 15 và hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2021 – 2026; đồng thời, ấn định thời điểm bầu cử mới sẽ rơi vào ngày 15/3/2026, sớm hơn khoảng hơn hai tháng so với các ngày bầu cử trước đây (thường rơi vào cuối tháng Năm).