“Những đỉnh núi du ca”: Một tập sách chuyên khảo về người H’mông Việt Nam

“Những đỉnh núi du ca – Một lối tìm về cá tính H’mông” lần đầu tiên ra mắt độc giả vào năm 2014. Tập sách là một công trình nghiên cứu lý thú của nhà dân tộc học Nguyễn Mạnh Tiến, một nhà nghiên cứu tại Viện Văn học Việt Nam.

Đây là công trình khảo cứu quan trọng với lượng tài liệu đa dạng và đa ngữ, nhưng lại được viết theo lối kể chuyện. Từ đó, cuốn sách giúp độc giả đại chúng dễ dàng hơn trong việc tìm hiểu về cộng đồng người H’mông ở Việt Nam, đồng thời cũng mở ra cách nghiên cứu mới về xã hội Việt Nam nói chung. 

Tuy là cuốn sách đầu tay, công trình này của tác giả đã tạo được tiếng vang cả trong và ngoài nước. 

Cuốn sách gồm ba phần: Phần một giới thiệu sơ lược về lịch sử người H’mông phần hai mô tả cá tình của tộc người này dựa trên các tác phẩm dân ca; và phần ba phân tích cá tính người H’mông từ góc nhìn hệ thống quyền lực miền núi. 

Một Việt Nam nhìn từ núi

Nguyên liệu chính làm nên cuốn sách là trải nghiệm thực tế từ những chuyến đi thực địa liên tục suốt hàng chục năm của tác giả. Từ cơ sở đó, ông đã khai thác kho tàng văn chương dân gian, đặc biệt là văn chương truyền khẩu của người H’mông, điều được xem là túi khôn của tộc người này. 

Tác giả chọn Hà Giang là nơi nghiên cứu thực địa chính, bởi theo nghiên cứu của ông, đây là nơi đầu tiên người H’mông đặt chân đến khi vào Việt Nam, ký ức tập thể của cộng đồng tộc người này có lẽ được lưu lại nhiều nhất ở nơi đây. 

Hà Giang cũng là nơi người H’mông thiết lập được nền chính trị bộ tộc của riêng mình, với sự cai trị của họ Vương. Do địa hình hiểm trở mà sự biến đổi của các tộc người nơi đây cũng diễn ra chậm hơn.