Không nộp phạt, sẽ bị cắt điện, nước, cấm xuất cảnh

Vừa mới được sửa đổi vào tháng 6/2025, Luật Xử lý Vi phạm Hành chính lại tiếp tục phải sửa đổi, lần này do Bộ Công an chủ trì soạn thảo với những đề xuất nghiêm khắc hơn.

Theo dòng sự kiện: Chiều 23/3, Bộ Tư pháp đã tổ chức thẩm định dự thảo luật này.

Tại Điều 74 của dự thảo này, Bộ Công an đề xuất thêm các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với cá nhân, tổ chức. So với Điều 86 của luật hiện hành, dự thảo mới có thêm các biện pháp cưỡng chế như sau: tạm ngừng xuất cảnh đối với cá nhân, người đứng đầu tổ chức; ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh; niêm phong trụ sở, địa điểm sản xuất, kinh doanh; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký xe, cấp giấy phép lái xe.
Ngoài ra, với biện pháp kê biên tài sản để bán đấu giá, Bộ Công an đã bỏ yêu cầu tài sản kê biên phải có giá trị tương ứng với số tiền phạt.
Theo Bộ Công an, việc bổ sung các biện pháp này giúp tăng tính răn đe của pháp luật.
Ở dự thảo này, Bộ Công an còn có nhiều đề xuất đáng chú ý như: nâng mức phạt hành chính tối đa từ 1 tỷ đồng lên 1 tỷ 500 triệu đồng với cá nhân, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức (Điều 24); tăng gấp đôi mức phạt tiền tối đa xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản, áp dụng với cả phạt nguội (Điều 44); cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ trong công tác thi hành pháp luật về vi phạm hành chính cũng như quản lý cơ sở dữ liệu trong lĩnh vực này chuyển từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an (Điều 17, Điều 62); v.v.

Điều chưa tỏ: Hiện không rõ dự thảo Luật Xử lý Vi phạm Hành chính (sửa đổi) được xây dựng và ban hành theo thủ tục thông thường hay rút gọn, cũng như thời điểm hồ sơ dự thảo này được công bố để lấy ý kiến người dân.

Quan trọng: Theo truyền thống lập pháp của Việt Nam, Bộ Tư pháp là cơ quan giữ vai trò chủ trì soạn thảo Luật Xử lý Vi phạm Hành chính. Ở lần sửa đổi gần nhất của văn bản này (kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khóa 15), Bộ Tư pháp vẫn là cơ quan chủ trì soạn thảo. Tuy nhiên, ở lần này, vai trò chủ trì soạn thảo lại được giao cho Bộ Công an.

Trước đó, Bộ Công an cũng chủ trì xây dựng dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) thay vì Bộ Tư pháp như truyền thống.

Bối cảnh: Bộ Công an đang chủ trì soạn thảo hàng loạt dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Trong các dự thảo này, Bộ Công an đã có nhiều đề xuất theo hướng kiểm soát nghiêm ngặt và gia tăng mức phạt trong các lĩnh vực.

Trong dịp Tết Nguyên đán 2026, bộ này âm thầm lấy ý kiến với hơn 20 dự thảo văn bản pháp luật, nhiều dự thảo chỉ có thời gian góp ý trong vỏn vẹn 9 ngày. Trong đó, dự thảo Nghị định phòng, chống tin giả, tin sai sự thật đề xuất nâng mức phạt đối với đa số hành vi vi phạm từ 7,5 triệu lên 100 triệu đồng với cá nhân và 200 triệu đồng với tổ chức.
Mới đây, vào ngày 16/3, Chính phủ yêu cầu Bộ Công an làm xong 8 nghị định an ninh mạng trước 1/7. Trong đó, tại dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, Bộ Công an đề xuất các mức phạt từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối hành vi “làm ra và phát tán” thông tin có nội dung sai sự thật.
Trong thời gian qua, chính quyền đã tăng cường xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực giao thông; hay đưa tin giả, tin sai sự thật về bầu cử và đại hội đảng, v.v

Tiếp theo là gì? Dự thảo này dự kiến sẽ trình Quốc hội khóa 16 xem xét, thông qua tại kỳ họp cuối năm 2026.