Độc lạ Bộ Công an: Phạt người dân vì “không tự bảo vệ dữ liệu của mình”

Chuyện lập pháp của Bộ Công an đang ngày càng trở thành một chuyện… hài hước. Vừa mới đây, bộ này đã đề xuất phạt 50 – 70 triệu đồng cho hành vi không tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình. [1]

Tại khoản 1 Điều 58 dự thảo Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, họ viết như sau: [2]

“1. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Chủ thể dữ liệu không tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình;”

Và rồi sắp tới đây, nhân dân Việt Nam sẽ có chung một màn hài Tết:

– Chú công an ơi, cháu bị tung thông tin cá nhân lên mạng.
– Rồi, mời ký vào tờ biên bản này.
– Ơ sao lại là biên bản phạt con 70 triệu?
– Ai biểu không tự bảo vệ được mình.

Đấy, nó hài thế.

Xâm phạm quyền tự quyết

Nội dung trên của Bộ Công an về cơ bản mâu thuẫn với nguyên tắc cơ bản bậc nhất của mọi hệ thống pháp luật: quyền tự quyết của mỗi công dân.

Trong nhiều cách tiếp cận, dữ liệu cá nhân được nhìn nhận là quyền nhân thân, cũng có thể hiểu là quyền tài sản. [3] Dù hiểu theo cách nào thì quyền với dữ liệu cá nhân cũng mang tính tự quyết. Nghĩa là ai làm gì với dữ liệu của họ thì kệ họ.

Nguyên tắc không gây hại (harm principle) là một trong những nền tảng quan trọng định hướng cách pháp luật điều chỉnh các quan hệ trong đời sống dân sự. Nói ngắn gọn thì nó nghĩa là muốn làm gì thì làm, miễn không đụng tới ai.