‘Đi kinh tế mới’ sau ngày ‘giải phóng’: Nỗi kinh sợ của dân miền Nam lẫn miền Bắc

• Mời độc giả tham khảo bài Kỳ 1: ‘Đi kinh tế mới’ sau ngày ‘giải phóng’: Khai hoang hay lưu đày?

Tháng 8/1979, tờ Washington Post đưa tin chính quyền Việt Nam đã đẩy người Hoa đến các khu kinh tế mới sau khi tịch thu tài sản của họ vào tháng 3/1978. [1]

Chính quyền Việt Nam được cho là sử dụng nhiều hình thức khác nhau đối với người Hoa như đuổi việc họ khỏi cơ quan nhà nước, yêu cầu họ phải cung cấp nhiều loại giấy phép kinh doanh, đóng cửa trường học của người Hoa, không cho con em người Hoa nhập học. [2] [3]

Một nhà ngoại giao nói với tờ Washington Post rằng các khu kinh tế mới vào lúc này đã được chính quyền sử dụng để đày đọa những người bất đồng với chính quyền. [4]

Hai thuyền nhân cho biết chính quyền đã yêu cầu họ lao động dài hạn trong các khu kinh tế mới dựa vào cấp bậc của họ trong quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Các nhà ngoại giao nói rằng những khu kinh tế mới với điều kiện khắc nghiệt đến nỗi không ai muốn sống ở đó. Và nó đã được dành cho một số các gia đình cựu quân nhân, công chức chế độ cũ. [5]

Từ năm 1976 – 1980 đã có 1,4 triệu người dân cả nước bị đưa đến các khu kinh tế mới. [6]

Năm 1981, một bài báo cho biết kế hoạch đẩy người dân đến các vùng kinh tế mới nhằm giảm dân số của Sài Gòn đã thất bại. [7]

Nhiều người dân đã quay trở lại và sống lang thang ở thành thị. [8]

Sài Gòn vẫn còn khoảng 3,5 triệu dân với 20% số dân thất nghiệp.

Một nhân chứng cho biết sau khi người dân rời bỏ các khu kinh tế mới, chính quyền đã yêu cầu họ phải quay trở lại. [9]

Nhà nghiên cứu Lâm Văn Bé cho rằng ngoài mục đích khai hoang thì các khu kinh tế mới còn nhằm phân tán thành phần dân cư tại Sài Gòn và các đô thị lớn, vốn là nơi cư ngụ của những người thân thuộc với chế độ cũ và có thể chống đối chế độ mới. [10]