Ngày 29/11/1989, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Tiệp Khắc sửa Hiến pháp, bãi bỏ Điều 4 về sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Tiệp Khắc. Chế độ cộng sản chính thức sụp đổ ở quốc gia Đông Âu này vào ngày thứ 13 của cuộc Cách mạng Nhung.
Đảng Cộng sản không những không bị cấm hoạt động mà còn tiếp tục tranh cử và giành được một tỷ lệ phiếu đáng kể ở cả cấp trung ương lẫn địa phương, như đã trình bày trong bài “Vì sao Cộng hòa Séc không cấm Đảng Cộng sản?”.
Nhưng còn khối tài sản khổng lồ của họ thì sao?
Nghiên cứu có tên “The Assets of the Communist Party” (Tài sản của Đảng Cộng sản) của Tiến sĩ Luật Hiến pháp Pavel Molek trong cuốn “Transformation: The Czech Experience” của tổ chức People in Need cho chúng ta một cái nhìn tổng quan về vấn đề này. [1] Ông Pavel Molek là giáo sư luật hiến pháp tại Đại học Masaryk và từng là thẩm phán của Tòa án Hành chính Tối cao của Cộng hòa Séc.
Theo nghiên cứu này, chuyện rất rõ ràng là Đảng Cộng sản Tiệp Khắc đã bị chính quyền mới tịch thu phần lớn tài sản. Phần còn lại hoặc là chính quyền mới miễn truy thu, hoặc là đã bị chính các đảng viên tẩu tán ra bên ngoài.
***
Tác giả phân loại tài sản của Đảng Cộng sản làm năm phần.
Một là đảng phí.
Hai là các khoản ngân sách rót trực tiếp từ kho bạc nhà nước. Trong 20 cuối cầm quyền, họ đã được hưởng khoảng 5,6 tỷ Koruna.
