Kiểm soát dòng tiền mã hóa: Công an bắt nhóm điều hành sàn ONUS

Trong bối cảnh chính quyền đang gia tăng kiểm soát các dòng tiền mã hóa, cơ quan an ninh bắt đầu nhắm tới một trong những nền tảng tiền mã hóa (crypto) phổ biến nhất tại Việt Nam với bảy triệu người dùng.

Cáo buộc: Ngày 24/3, Cơ quan An ninh Điều tra Bộ Công an (A09) đã khởi tố, bắt tạm giam ông Vương Lê Vĩnh Nhân (tức Eric Vuong, tổng giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý tài sản số, chủ tịch HVA Group và là nhà sáng lập sàn tiền mã hóa ONUS) cùng nhiều người có liên quan đến ONUS về tội “sử dụng mạng máy tính, mạng viên thông hoặc phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” (Điều 290 Bộ luật Hình sự). Vụ án được khởi tố một ngày trước đó.

Những người có liên quan khác đã bị bắt gồm ông Trần Quang Chiến (quản trị kỹ thuật sàn ONUS), bà Ngô Thị Thảo (giám đốc Công ty Cổ phần Vàng bạc đá quý HanaGold) và bốn người khác. Trong đó có một người bị khởi tố về tội rửa tiền (Điều 324).
Theo kết quả điều tra của Bộ Công an, từ năm 2018 đến nay, ông Nhân và những người trên đã tạo lập và phát hành các đồng tiền mã hóa VNDC, ONUS, HNG, v.v. để bán cho nhà đầu tư thông qua sàn ONUS.
Bộ Công an cho biết ông Nhân đã chỉ đạo đưa ra các thông tin quảng cáo sai sự thật về các đồng tiền mã hóa, đồng thời thực hiện các giao dịch tạo cung cầu giả tạo, thao túng, điều chỉnh giá để chiếm đoạt hàng tỷ USD của các nhà đầu tư.

Trước đó, trong ngày 20- 21/3, nhiều tổ công tác của Bộ Công an tại các địa phương đã khám xét, triệu tập làm việc với hơn 140 người có liên quan để “làm rõ các hành vi vi phạm”. Đồng thời, cơ quan điều tra đã thu giữ nhiều máy tính, điện thoại, chứng cứ điện tử, tài sản và các tài liệu, chứng cứ khác.
Hiện Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án an ninh (Vụ 1) của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã phê chuẩn việc khởi tố bị can, bắt tạm giam của Bộ Công an. Đồng thời V1 cũng phối hợp với A09 điều tra vụ án.
Bộ Công an thông báo đến các cá nhân là bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án rằng hãy liên lạc với A09 để được hướng dẫn, giải quyết theo quy định.

Điều chưa tỏ: Bộ Công an và báo chí nhà nước không nói rõ người bị khởi tố về tội rửa tiền là ai. Đồng thời, các bản tin cũng không có danh danh tính của bốn người bị bắt còn lại, bên cạnh ông Nhân, ông Chiến và bà Thảo.

ONUS là gì? ONUS là một nền tảng tài chính kỹ thuật số (Digital Financial Platform) và sàn giao dịch tiền điện tử được ra mắt vào ngày 27/3/2020, sở hữu giấy phép đơn vị cung cấp dịch vụ tài sản số (Virtual Asset Service Providers – VASPs) tại 4 quốc gia/khu vực: Lithuania, Ba Lan, Cộng hòa Séc và Dubai.

ONUS đặt trụ sở ở Singapore, nhưng lãnh đạo và đội ngũ phát triển chủ yếu là người Việt, nhắm đến khách hàng Việt Nam. Tính đến cuối năm 2025, ONUS công bố đạt hơn 7 triệu người dùng trên toàn cầu, trong đó chủ yếu là người Việt Nam.
Nền tảng này chuyên cung cấp các dịch vụ mua bán, lưu trữ và đầu tư tài sản số như Bitcoin, Ethereum, USDT và hơn 600 loại tài sản số khác với khối lượng giao dịch hàng trăm triệu USD mỗi ngày. Đồng thời, ONUS có tính năng thác như gửi tiết kiệm, khai thác thanh khoản (Farming), gọi vốn và phân phối các dự án (Launchpad), v.v.
ONUS có quan hệ mật thiết, là đối tác chiến lược của HVA Group (do ông Vương Lê Vĩnh Nhân làm chủ tịch) và HanaGold (do bà Ngô Thị Thảo làm giám đốc).
Từ tối 20/3, ONUS bị lỗi, người dùng không thể đăng nhập hay đăng ký tài khoản mới. Cùng thời điểm, HanaGold thông báo tạm khóa tính năng rút tiền nhanh. Đến chiều 23/3, HanaGold cho biết tạm dừng cả chức năng nạp và rút tiền theo yêu cầu để phối hợp điều tra với công an.
Ngày 23/3, VNDC, mạng lưới stablecoin (tiền ổn định) gắn chặt với hệ thống ONUS thông báo tiền của người dùng vẫn an toàn, giao dịch bị gián đoạn bởi “rà soát và xử lý hệ thống” từ phía kỹ thuật.
Về phần HVA Group, trong phiên giao dịch sáng 24/3, cổ phiếu của công ty này giảm gần 15% thị giá, tổng hai phiên liên tiếp giảm 30% thị giá, cổ phiếu chỉ còn 8.900 đồng/cổ phiếu (thấp hơn cả mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu).

Bối cảnh: Bộ Tài chính đang soạn thảo quy định cấm người dân giao dịch tiền mã hóa trên các nền tảng nước ngoài như Binance, OKX hay Bybit, Reuters cho biết hôm 17/3.

Dự kiến trong tháng Ba, Chính phủ sẽ triển khai thí điểm các sàn giao dịch tiền mã hóa do doanh nghiệp trong nước vận hành, thay cho các nền tảng nước ngoài như Binance.
Tài liệu đề ngày 12/3 của Bộ Tài chính mà Reuters có được cho thấy đã có năm doanh nghiệp vượt qua vòng đánh giá ban đầu, bao gồm có các đơn vị liên kết với Techcombank, VPBank, LPBank, cùng Công ty Chứng khoán VIX và Tập đoàn Sun Group.

Quan trọng: Hiện nay, do Chính phủ vẫn kiểm soát chặt dòng vốn xuyên biên giới, thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn hạn chế và thị trường chứng khoán ở nhóm “cận biên” (là nhóm các thị trường còn đang phát triển, quy mô nhỏ hơn và kém minh bạch, thanh khoản thấp) nên nhiều nhà đầu tư trong nước có xu hướng tìm đến vàng, bất động sản hoặc tài sản mã hóa.

Dù không bị cấm sở hữu, tài sản mã hóa hiện vẫn chưa được công nhận là phương tiện thanh toán hợp pháp, khiến phần lớn nhà đầu tư trong nước vẫn giao dịch qua các sàn quốc tế như Binance, OKX và Bybit.

Ngược dòng thời gian: Vào tháng 9/2025, Nghị quyết 05 của Chính phủ khi ban hành đã gây ra nhiều tranh cãi về rủi ro pháp lý đối với các chủ sở hữu tài sản mã hóa.

Lý do đến từ quy định rằng sau sáu tháng kể từ khi tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đầu tiên được do Bộ Tài chính cấp phép hoạt động, mọi giao dịch tài sản mã hóa thực hiện ngoài các tổ chức đã được cấp phép sẽ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Quy định này của Chính phủ bị nhiều người sở hữu tài sản mã hóa đánh giá là đang đi ngược lại với bản chất phi tập trung – không có bên trung gian kiểm soát, quyền sở hữu và giao dịch nằm trực tiếp trong tay người dùng, được bảo vệ bởi blockchain – của tài sản mã hóa.