Nghị định 46: Sau gần 10 ngày “bàn làm” đã phải “bàn lùi” đến ngày 15/4

• Nghị quyết số 09/2026 nêu trên được ban hành và có hiệu lực vào ngày 4/2 nhưng phải đến chiều 5/2 báo chí nhà nước mới công bố văn bản này. 
• Nội dung nghị quyết trên giống với dự thảo được bà Vũ Kim Hạnh – chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao – đăng tải trên trang Facebook cá nhân vào tối 4/2.

Bối cảnh: Tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ vào chiều 4/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra những chỉ đạo nhằm giải quyết những vấn đề đang gây bức xúc xoay quanh Nghị định 46/2026.

• Trong đó, ông Chính yêu cầu Phó Thủ tướng Lê Thành Long chủ trì họp với các bộ, ngành, cơ quan để xây dựng nghị quyết tháo gỡ các vấn đề phát sinh trong thi hành Nghị định 46. Sau đó, nghị quyết này phải trình Chính phủ ban hành ngay trong ngày 4/2.
• Đồng thời, ông Chính lên tiếng chấn chỉnh việc điều hành theo kiểu “giật cục”, nhấn mạnh ban hành văn bản luật phải có thời gian, điều khoản chuyển tiếp.
• Chiều tối cùng ngày, Bộ Y tế có tờ trình đề xuất tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định số 46/2026 và Nghị quyết số 66.13/2026. Nhưng đến trưa ngày 5/2, báo chí nhà nước mới đăng tải thông tin này. 

Toàn cảnh: Ngày 26/1, Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP “quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm”, nghị định này có hiệu lực ngay lập tức.

• Do không có có quy định cụ thể về trình tự kiểm tra nhà nước trong giai đoạn chuyển tiếp, Nghị định 46 đã khiến các cơ quan chức năng thiếu cơ sở pháp lý để ban hành thông báo xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu.
  
  Điều này dẫn đến việc hàng hóa không thể thông quan từ ngày 26/1 cho đến đầu tháng 2/2026. Chỉ riêng trong ngày 30/1, tại các cửa khẩu biên giới đường bộ và đường thủy đang tồn đọng hơn 1.300 phương tiện chở nông sản tươi sống và thực phẩm chưa được thông quan do chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm.
• Việc ban hành và triển khai Nghị định 46 đã gây nên làn sóng bức xúc từ doanh nghiệp, người dân và các chuyên gia trong nước. 
• Một số hiệp hội, doanh nghiệp như Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) đã đề nghị Chính phủ xem xét ngừng áp dụng Nghị định 46 đến ngày 31/3 để đánh giá lại tính phù hợp của các quy định mới.

“Nhanh chóng” gỡ vướng: 

• Ngày 31/1, Văn phòng Chính phủ ban hành Công văn 1012/VPCP-KGVX về việc xử lý kiến nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và hướng dẫn thực hiện Nghị định 46. Công văn này chỉ đưa ra những kiến nghị chung như yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền “khẩn trương phối hợp chặt chẽ, kiểm tra, xử lý ngay. 
  
  Cùng ngày, Cục Hải quan có Công văn hỏa tốc số 8012/CHQ-GSQL đề nghị các bộ liên quan sớm có hướng dẫn để “tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, hạn chế thiệt hại cho doanh nghiệp, tránh ách tắc hàng hóa gây mất an toàn an ninh tại cửa khẩu”.
• Ngày 1/2, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã ban hành Công văn số 135/XNK-TMQT gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đề nghị phối hợp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.
• Ngày 2/2, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 58/TB-VPCP để truyền đạt kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long. Thông báo này yêu cầu phải có hướng dẫn, tổ chức thực hiện việc kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu theo quy định tại Nghị định 46.
  
  Cùng ngày, Bộ Y tế đã tổ chức hội nghị trực tuyến để “phổ biến” Nghị định 46. 
  
  Cũng trong ngày 2/2, Bộ Công Thương ban hành Công văn số 699/BCT-CN, hướng dẫn việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu.
• Ngày 3/2, tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương yêu cầu Chính phủ và các cơ quan chức năng rút kinh nghiệm từ Nghị định 46, “tăng cường kiểm tra, giám sát việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngay từ giai đoạn chuẩn bị”.
  
  Cùng ngày, Thủ tướng Phạm Minh Chính ban hành Công điện số 08/CĐ-TTg gửi các bộ, ban ngành để “tháo gỡ ngay” các khó khăn, vướng mắc của Nghị định 46.