Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội – Kỳ 3: Khi dân chủ là điều kiện tiên quyết

Tư tưởng xét lại của Bernstein có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều đảng dân chủ xã hội tại châu Âu, và góp phần quan trọng trong việc định hình mô hình nhà nước phúc lợi tại các quốc gia Bắc Âu.

Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội – Kỳ 2: Marx – Lenin và cách mạng bạo lực

Từ ước mơ xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, vì sao cách mạng xã hội chủ nghĩa lại dẫn đến chế độ độc tài, toàn trị?

Luật Khoa tạp chíHoàng Dạ Lan

Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội – Kỳ 1: Ba nhà tư tưởng

Đó là vào dịp Giáng sinh năm 1920, ở thành phố Tours của Pháp. Một thanh niên 30 tuổi người Việt Nam có mặt ở đây để đưa ra một trong những quyết định quan trọng nhất của đời mình. Châu Âu thời hậu chiến, lòng người chia năm xẻ

Luật Khoa tạp chíHoàng Dạ Lan

Karl Marx và những người ủng hộ ông chủ trương xóa bỏ chủ nghĩa tư bản bằng bạo lực cách mạng, trong khi trường phái xét lại (revisionism), do Eduard Bernstein (1850-1932) khởi xướng, đề xuất cải cách chủ nghĩa tư bản một cách hòa bình. 

Bernstein sinh ra trong một gia đình trung lưu nghèo ở Berlin, Đức, và là con thứ bảy trong số mười lăm anh chị em. Thu nhập từ nghề kỹ sư đường sắt của cha ông chỉ vừa đủ để nuôi sống một gia đình đông đúc.

Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội – Kỳ 3: Khi dân chủ là điều kiện tiên quyết

0:00

/938.28

1×

Ông được sinh ra hai năm sau khi Tuyên ngôn Cộng sản của Marx và Engels được công bố. Cũng trong năm 1848, vua Frederick William IV ban hành một bản hiến pháp mới cho nước Phổ. Bản hiến pháp này vẫn duy trì quyền lực tối cao của nhà vua. Các bộ trưởng chỉ chịu trách nhiệm trước nhà vua, và các sắc lệnh hoàng gia vẫn có giá trị pháp lý bình thường dù không được Quốc hội họp để thông qua. Ngoài ra, hệ thống bỏ phiếu được chia thành ba giai cấp, đảm bảo quyền kiểm soát cơ quan lập pháp rơi vào tay tầng lớp tư sản và địa chủ giàu có.

Các tổ chức công nhân sơ khai bị dập tắt một cách tàn bạo. Cuộc cách mạng tháng Ba năm 1848 tại Berlin đã thất bại, dẫn đến một thập niên cai trị khắc nghiệt của chính quyền. Một số lượng lớn công nhân Phổ bị trục xuất khỏi thủ đô và các thành phố khác; các tờ báo dân chủ và cấp tiến bị giám sát chặt chẽ hoặc phải ngừng xuất bản hoàn toàn. [1]