Đây là chuyên mục “Đọc sách cùng Đoan Trang” tối thứ Ba hằng tuần của Luật Khoa tạp chí. Hôm nay, Luật Khoa xin được giới thiệu quyển sách “Một chỗ trong đời” (tên tiếng Pháp: La Place, đạt giải thưởng Renaudot năm 1984) [1] của nhà văn Annie Ernaux.
Tác giả được trao giải Nobel Văn chương năm 2022 này không chỉ nổi tiếng vì những quyển tự truyện và tiểu luận sắc sảo dưới góc nhìn xã hội học, mà còn vì bà đấu tranh không ngừng nghỉ để thúc đẩy công bằng trong xã hội, nhất là cho bình đẳng giới. [2]
Nếu mới đọc quyển “Một chỗ trong đời”, thì chắc chắn khi bắt đầu vào mạch truyện, độc giả sẽ thấy hơi lấn cấn vì sự lãnh đạm toát ra trong từng câu chữ.
Annie Ernaux viết dễ hiểu, khách quan như cung cách của một nhà báo, nhưng lại cực đoan hơn nhiều khi dùng câu rút gọn và lạnh lùng. Sự tối giản này khiến người đọc đôi khi chần chừ tự hỏi liệu tác giả – người con gái trong truyện – đang yêu thương hay thù ghét cha mình. Bà đề cập trong quyển sách: “Trong ký ức của tôi, tất cả những gì liên quan đến ngôn ngữ đều là nguyên nhân của sự oán hận, của những cuộc cãi vã đau lòng, còn hơn cả vấn đề tiền bạc”.
Nhưng cũng chính lối hành văn trong sách sẽ lấy được cái nhìn thiện cảm và tin tưởng của độc giả, rằng Annie Ernaux chân thành với tất cả những gì mình viết. Rằng bà đã đau buồn tột cùng sau cái chết của cha. Bởi, có ai đó từng nói, nỗi đau chỉ thật sự diễn ra khi con người cảm thấy trống rỗng với mọi thứ trên đời. Ngôn từ cũng vì lẽ đó mà thành ra phẳng lặng, vô tâm.
Đi tìm một vị trí mới
Cuốn “Một chỗ trong đời” mở đầu bằng hồi ức của Annie Ernaux khi cha mất. Bà kể cha bà qua đời sau hai tháng biết tin bà đậu chứng chỉ sư phạm ở trường trung học, chính thức trở thành giáo viên có biên chế.
