Khi ‘Kỷ nguyên vươn mình’ đụng ‘Nước Mỹ trên hết’

Nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới sẽ chịu tác động sâu sắc bởi chính sách “Nước Mỹ trên hết” (America First) của Tổng thống Donald Trump. Với chính sách này, ông Trump nhấn mạnh vào các thỏa thuận song phương, ưu tiên cho các mối quan hệ đổi chác, và chú trọng giảm tình trạng mất cân bằng thương mại.

Thuế trong mắt Trump

Đáng chú ý nhất trong tầm nhìn kinh tế của Trump là việc ông đặt “thuế quan” (tariff) vào trung tâm của các quan hệ thương mại với cả đồng minh và đối tác. Trong cuộc phỏng vấn với John Micklethwait, tổng biên tập của Bloomberg News, vào tháng Mười năm ngoái, Trump khẳng định rằng với ông “từ đẹp nhất trong từ điển” là “thuế quan”. [1]

Khi ‘Kỷ nguyên vươn mình’ đụng ‘Nước Mỹ trên hết’

0:00

/485.592

1×

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Trump tuyên bố sẽ theo đuổi các chính sách thương mại công bằng để tạo ra nhiều việc làm hơn cho công dân Mỹ. Việc Trump ưu tiên các lợi ích kinh tế của Mỹ và công khai nhấn mạnh sẽ giảm tình trạng mất cân bằng thương mại có thể dẫn đến việc ông tăng cường các biện pháp thuế quan lên các đối tác. 

Quan hệ Việt – Mỹ đang phát triển mạnh mẽ và ở nấc thang cao nhất là “đối tác chiến lược toàn diện” (được nâng cấp vào năm 2023). Tuy vậy, sự tiến triển có ý nghĩa to lớn này không đảm bảo chính quyền Trump sẽ không áp thuế đối với Việt Nam.

Vào năm 2019, Trump công khai chê trách Việt Nam là “kẻ lạm dụng thương mại tệ hại nhất” khi tuyên bố “rất nhiều công ty đang chuyển đến Việt Nam, nhưng Việt Nam lợi dụng chúng ta còn tệ hơn cả Trung Quốc”. [2] Trong nhiệm kỳ thứ nhất của Trump, Việt Nam đã “vươn mình” từ vị trí thứ sáu lên thứ ba (xếp sau Trung Quốc và Mexico) trong danh sách các quốc gia mất cân bằng thương mại lớn nhất với Mỹ. [3] Việt Nam cũng là địa điểm thu hút các nhà sản xuất Trung Quốc, khi họ xem quốc gia láng giềng là nơi vận chuyển hàng hóa sang Mỹ mà không phải gánh chịu thuế quan.