Biểu tình, đi bão, hay gây rối trật tự công cộng – Kỳ 2: Nhà nước có đang thiên vị các ngôn luận?

Chuỗi bài Biểu tình, đi bão, hay gây rối trật tự công cộng

Biểu tình, đi bão, hay gây rối trật tự công cộng – Kỳ 1: Tiếp cận từ quyền tự do ngôn luận

Việc ăn mừng chiến thắng bóng đá thường được nhìn nhận như biểu hiện của niềm tự hào dân tộc, trong khi hình ảnh người dân căng băng rôn, biểu ngữ, xếp hàng dài dưới các con phố gần các khu vực cơ quan nhà nước thì được xem là “gây rối” và hình ảnh này không nên xuất hiện nhiều.

Biểu tình, đi bão, hay gây rối trật tự công cộng – Kỳ 2: Nhà nước có đang thiên vị các ngôn luận?

Khi các quyền được bảo đảm bằng các cơ chế pháp lý minh bạch, nhất quán, xã hội sẽ có điều kiện phát triển theo hướng dân chủ, pháp quyền, và tiến bộ. 

Từ dung dưỡng “ngôn luận tốt”, đàn áp “ngôn luận xấu”…

Một quan sát dễ nhận thấy là sự khác biệt trong mức độ xuất hiện trên nền tảng tìm kiếm Google về việc người Việt Nam ăn mừng chiến thắng của đội tuyển U23 và với sự kiện biểu tình đòi đất ở Hà Nội, Nghệ An, hay TP. Hồ Chí Minh. 

Theo đó, các kết quả tìm kiếm về Đội tuyển U23 luôn nằm trên “hot search”, trong khi những tin tức về đòi đất, khiếu nại lại xuất hiện hạn chế hơn trong không gian thông tin chính thống. 

Có phải bóng đá lúc nào cũng có và việc khiếu kiện đất đai chỉ xảy ra một cách ngẫu nhiên, nhỏ giọt? 

Nên nhớ rằng, khi đặt vào tương quan so sánh một cách định lượng, một mùa giải bóng đá có thể chỉ vỏn vẹn một đến ba tháng, được tổ chức vài năm một lần. Tuy nhiên, một quy trình khiếu nại hành chính có thể kéo dài từ một tháng đến vài năm, đó là còn chưa kể đến các vụ việc khiếu nại đất đai với quy mô tập thể, lên đến hàng trăm héc ta đất. 

Về mặt quy mô xã hội, các hoạt động ăn mừng bóng đá thường thu hút lượng lớn người tham gia, kéo theo tình trạng ùn tắc, vi phạm an toàn giao thông và ô nhiễm tiếng ồn. [1][2] Trong khi đó, các cuộc biểu tình khiếu kiện thường có quy mô nhỏ hơn và hầu như không xảy ra các tình trạng trên. Tuy nhiên, cách thức quản lý và kiểm soát hai loại hoạt động này thường cho thấy sự khác biệt đáng kể, cho thấy sự cổ xúy các giá trị khác nhau và phân biệt đối xử về mặt nội dung.

Ngoài ra, nhà cầm quyền có những hình phạt “chực chờ” dành cho những ai quan tâm, tò mò về những ngôn luận có yếu tố đối lập với họ.